Column Tom de Kleer: “Het wordt slikken of stikken voor de gemeenteraad”

Gemeenten moeten besluiten over Regionale Energiestrategie

door Tom de Kleer

Donderdagavond 3 juni moet de Nieuwkoopse gemeenteraad een besluit nemen over de RES (Regionale Energiestrategie). Een besluit waar ik eerlijk gezegd behoorlijk tegenop zie. Want nog wijzigingen doorvoeren aan wat ons wordt voorgelegd, is vrijwel onmogelijk. Het wordt slikken of stikken. De RES is namelijk zeer complex. Dertien gemeenteraden in onze regio hebben beslissingsbevoegdheid. Wat er gebeurt als een van deze raden niet instemt, is een raadsel.

Om de RES te laten slagen, is participatie van inwoners van groot belang. Nieuwkoop heeft dit, in vergelijking met andere gemeenten, redelijk aangepakt. Echter betreft het nog steeds maar enkele honderden inwoners. Is participatie daarmee geslaagd en het proces daarmee democratisch? In de praktijk beperkte inspraak zich ertoe dat het overgrote merendeel van inwoners duurzame energieopwekking van belang vindt, maar dat vrijwel niemand het in zijn/haar eigen leefomgeving wil. Als gemeenteraad moeten we nu de verantwoordelijkheid dragen voor de vraag welke ‘achtertuinen’ zich het beste lenen voor – of liever gezegd het minst slecht lenen voor – energieopwekking, terwijl we pas in een zeer laat stadium invloed konden uitoefenen.

Verantwoordelijkheid bij regio’s

De Energietransitie is één van de, zo niet dé, belangrijkste opgave van onze tijd. Het Rijk heeft ervoor gekozen om dertig regio’s verantwoordelijk te maken. Deze regio’s zijn echter allemaal, los van elkaar, bezig om hun eigen ‘postzegel’ in te kleuren. Versnipperde en kleinschalige opwekking van energie is het gevolg. Naast dat het tot verrommeling in het landschap leidt, is het ook weinig efficiënt en duur. De netkosten zullen door deze versnippering fors stijgen, maar dat aspect wordt amper in discussies naar voren gebracht. Zo wordt in Nieuwkoop voorgesteld om honderd hectare aan zonnevelden te realiseren, waarvoor een kostbare piekcapaciteit nodig is. Geen haan die ernaar kraait, maar we moeten het wel gaan betalen.

Afwegen belangen te complex

Gemeenten zijn simpelweg onvoldoende in staat om de complexe belangen goed af te wegen. Het resultaat is dat er veel dure consultancy wordt ingeschakeld en we duizenden ambtelijke uren kwijt zijn. Diezelfde gemeenten hebben het afgelopen decennium al zoveel nieuwe taken van het Rijk erbij gekregen (waartegenover amper financiën staan) dat ze worstelen om al die taken op goed niveau uit te voeren.

Tom de Kleer

Het wordt daarom tijd dat het Rijk de leiding neemt en komt met een integrale, langetermijnstrategie op energieopwekking. Waarin allerlei belangen – netkosten, kwetsbare landschappen en het investeren in een stabiele energievoorzieningen, zoals kernenergie – integraal moeten worden afgewogen. De gemeenteraad, mijzelf inbegrepen, wens ik in ieder geval veel wijsheid toe.

Tom de Kleer
Fractievoorzitter VVD Nieuwkoop

Opiniestuk in Telegraaf

Afgelopen woensdag stond Tom de Kleer samen met de fractievoorzitters van VVD Alphen aan den Rijn en VVD Kaag en Braassem in De Telegraaf. De drie fractieleiders uitten in het landelijke nieuwsblad forse kritiek op het RES-proces en de Rijksoverheid: “Deze energietransitie is te groot, te belangrijk en te complex om slechts aan gemeenten over te laten die op microniveau allerlei ‘not in my backyard’-discussies moeten gaan voeren”, oordeelden de drie fractievoorzitters. Komende week bespreekt de Nieuwkoopse gemeenteraad de Regionale Energiestrategie van de regio Holland Rijnland, waarvan Nieuwkoop samen met twaalf andere gemeenten onderdeel is.


nieuwsbrief nieuwkoperElke zaterdag het meest opvallende nieuws uit Nieuwkoop in je inbox?